قلب یکی از مهمترین اعضای بدن است، وزن آن حدوداً ۲۵۰ تا ۳۵۰ گرم است و اندازه تقریبی آن به اندازه مچ دست است.
قلب در وسط قفسه سینه کمی مایل به چپ قرار دارد.
ساختار آن به گونه ای است، که دارای چهار حفره است که با عنوان دهلیز راست و چپ و بطن راست و چپ شناخته میشوند.
عملکرد قلب به این شکل است که خون بدون اکسیژن را از بدن وارد دهلیز راست می کند و به بطن راست می رود و به ریه ها پمپ میشود.
خون در ریه اکسیژن را دریافت می کند و خون اکسیژن دار وارد دهلیز چپ و سپس بطن چپ خواهد شد.
در نهایت بطن چپ خون حاوی اکسیژن را به تمام بدن پمپاژ می کند.
ساختار قلب انسان
ساختار قلب انسان پیچیدگی های خاص خود را دارد.
قلب یک عضله بسیار قوی است که مثل پمپ در بخش اصلی بدن فعالیت می کند و باعث میشود تا خون در بدن گردش پیدا کند.
عملکرد و ساختار قلب به این شکل است که، با انقباض خون را پمپاژ کرده و با انبساط دوباره از خون پر میشود.
این چرخه بدون توقف تکرار میشود و حدود ۶۰ تا ۱۰۰ ضربان در دقیقه تکرار خواهد شد.
قلب انسان دارای ۴ حفره است که با عنوان دهلیز راست، بطن راست، دهلیز چپ و بطن چپ شناخته میشود.
دریچه هایی که در قلب قرار می گیرند که بین حفره ها واقع شده.
مثل در یک طرفه عمل می کنند و اجازه نمی دهند که خون به عقب بازگشته و یا در جایگاه نامناسب قرار بگیرد.
دریچه های قلب
قلب دارای ۴ دریچه است که مهمترین عبارتند از: دریچه سه لتی، دریچه ریوی، دریچه میترال و دریچه آئورتی.
دریچه سه لتی
این دریچه بین دهلیز راست و بطن راست قرار دارد و اجازه می دهد خون از دهلیز راست وارد بطن راست شود.
این دریچه عملکردی حساس دارد و اجازه برگشت خون به سایر قسمت ها را نمی دهد.
دریچه ریوی
دریچه ریوی بین بطن راست و رگ ریه قرار می گیرد.
خون را به سمت ریه می فرستد تا مقدار مناسب اکسیژن را دریافت کند.
دریچه میترال
دریچه دو لتی یا میترال بین دهلیز چپ و بطن چپ واقع می گردد.
خون حاوی اکسیژن را به بطن چپ هدایت می کند و به گردش خون سالم و غنی کمک می کند.
دریچه آئورتی
دریچه ای که بین بطن چپ و رگ آئورت قرار می گیرد را دریچه آئورتی می گویند.
کار اصلی آن این است که خون را به تمام بدن پمپاژ کند.
دریچه ها عملکرد یک طرفه دارند و کارشان جلوگیری از بازگشت خون است و اجازه می دهند که خون به درستی به سایر قسمت های بدن منتقل شود.
حفره های قلب
قلب دارای چهار حفره است و مثل اتاق هایی هستند که برای خروج خون ساخته شده اند.
حفره ها شامل دهلیز راست میشود که خون بدون اکسیژن را از سایر نقاط بدن می گیرد و خون از اینجا وارد قلب میشود.
حفره دیگر بطن راست است که خون بدون اکسیژن را از دهلیز راست می گیرد و آن را به سمت ریه هدایت می کند تا اکسیژن لازم را جذب کند.
دهلیز چپ حفره ای دیگر می باشد که خون اکسیژن دار را از ریه می گیرد.
در انتها بطن چپ است که در این حفره خون حاوی اکسیژن به تمام بدن پمپاژ میشود.
بطن چپ حفره بسیار قوی و ضخیم است و قدرت پمپاژ بسیار بالایی دارد.
دیواره های قلب
دیواره های قلب لایه هایی هستند که بخش های مختلف قلب را تشکیل می دهند.
کمک می کنند تا قلب به خوبی منقبض شود و خون را پمپاژ کند دیوارهای قلب عبارتند از:
اندوکارد، میوکارد و اپیکارد.
آندوکارد
این دیواره لایه داخلی قلب را پوشش می دهد.
سطحی صاف و لغزنده دارد که داخل حفره ها و دریچه ها را می پوشاند و کمک می کند خون راحت تر و بدون اصطکاک حرکت کند.
میوکارد
میوکاد دیواری است که لایه میانی و عضلانی را تشکیل می دهد.
مهمترین لایه قلب را تشکیل می دهد، این دیواره مسئول انقباض و پمپاژ خون است.
اپیکارد
این دیواره حساس لایه بیرونی قلب را تشکیل می دهد و به عنوان یک پوشش مقاوم از قلب محافظت می کند.
عروق کرونر
عروق کرونر رگ های اصلی قلب هستند.
وظیفه آنها رساندن خون و اکسیژن به خود قلب است.
از آنجایی که قلب یک عضله است برای اینکه کارکرد و سلامت خود را حفظ کند به این عروق نیاز دارد تا بتواند خون و اکسیژن مورد نیاز را دریافت کند.
حفظ سلامت عروق کرونر بسیار مهم است زیرا اگر مشکلی مثل انسداد یا تنگی در عروق اتفاق بیفتد اکسیژن به عضله قلب نمی رسد و درد قفسه سینه و حتی سکته قلبی را ایجاد می کند.
به نوعی باید بدانید که عروق کرونر رگ های تغذیه کننده قلب محسوب میشوند.
گرفتگی آنها خطرناک ترین شرایط برای بدن است.
آزمایش های سنجش عملکرد قلب
هرگونه اختلال و مشکل در قلب یک شرایط اضطراری و نگران کننده محسوب میشود.
بنابراین برای محافظت از عملکرد صحیح آن، بررسی مشکلات احتمالی قلب و ارزیابی ساختار آن پزشکان از روش ها، تست ها و آزمایشات مختلفی استفاده می کنند.
هر کدام از دقت و حساسیت بالایی برخوردار هستند.
این تست ها و آزمایش ها با هدف سنجش عملکرد قلب مورد استفاده قرار می گیرد.
می توان با به کارگیری آنها اقدام به بررسی قدرت، ریتم و سلامت قلب نمود.
تست ورزش
یکی از اقدامات مهم و روش های تشخیصی برای ارزیابی سلامت و عملکرد قلب تست ورزش است.
در این تست پزشک هنگام فعالیت بدنی کارکرد قلب را بررسی کرده و می تواند مشکلات و آسیب های احتمالی را ارزیابی کنند.
تست ورزش با هدف تشخیص بیماری های عروق کرونر و بررسی علت درد قفسه سینه انجام میشود.
اگر بیماران مشکلاتی مثل تنگی نفس و تپش قلب داشته باشند، تست ورزش بهترین انتخاب برای بررسی وضعیت قلب است.
تست ورزش به این شکل انجام میشود که ابتدا الکترودها به قفسه سینه متصل شده و سرعت و شیب تردمیل هر چند دقیقه اضافه میشود.
بیماران با حرکت بر روی این دستگاه ها، به ضربان قلب متفاوتی رسیده و پزشک با ارزیابی ضربان قلب و علائم ایجاد شده در بیمار وضعیت قلبی شخص را بررسی می کند.
نوار قلب
نوار قلب برای بررسی عملکرد قلب و ارزیابی فعالیت الکتریکی آن استفاده میشود.
اگر ریتم قلب نامنظم باشد و یا سرعت ضربان قلب از حد عادی خارج شود برای تشخیص علت آن نوار قلب انجام میشود.
پزشکان برای تشخیص علت آریتمی ها، کم خونی قلب یا سکته قلبی نوار قلب انجام می دهند.
به این واسطه اگر بزرگی در حفره ها وجود داشته باشد مشخص خواهد شد.
برای انجام نوار قلب چند الکترود بر روی قفسه سینه، دست ها و پاها چسبانده میشود.
این فرایند کاملاً بدون درد و در حالت استراحت انجام میشود و نهایتاً ۲ دقیقه طول می کشد.
اکوکاردیوگرافی
اکوکاردیوگرافی یک آزمایش تشخیصی بدون درد و بیخطر است که در واقع سونوگرافی قلب است و به تشخیص بیماریهای قلبی کمک میکند.
این روش تشخیصی اطلاعاتی مانند اندازه و شکل قلب، نحوه پمپاژ قلب، عملکرد دریچههای قلب، لختههای خون داخل قلب و غیره را ارائه میدهد.
اکوکاردیوگرافی دستگاهی مانند سونوگرافی است که به شما امکان میدهد ساختار قلب را از طریق پوست مشاهده کنید.
این دستگاه امواج صوتی را از طریق یک فرستنده کوچک که روی سطح بدن قرار میگیرد به اندامهای بدن میفرستد و امواج برگشتی توسط دستگاه بررسی و به تصویر تبدیل میشوند.
سی تی اسکن
سی تی اسکن یک روش تصویربرداری پزشکی است.
با استفاده از اشعه ایکس و پردازش کامپیوتری صورت می پذیرد.
اگر پزشک سی تی اسکن قلب را انجام دهند، قطعاً به دنبال تومورها، توده ها، خونریزی داخلی، عفونت یا التهاب هستند.
با این روش تصویربرداری از قلب می توان مشکلات قلب و عروق را تشخیص داد.
در سی تی اسکن نیازی به تزریق ماده حاجب نیست.
در نهایت دکتر زهرا هوشنگی نژاد بدون اشعه و در سریع ترین زمان می تواند بافت های مختلف اطراف قلب را بررسی کرده و اقدام به بررسی تنگی احتمالی عروق می نمایند.
این روش کاملاً غیر تهاجمی و بسیار دقیق است.
