تپش قلب ناگهانی یک وضعیت جدی و نگران کننده است که معمولا بدون هیچ گونه هشداری اتفاق می افتد.
بروز تپش قلب به صورت ناگهانی وضعیت زندگی افراد را تحت تاثیر قرار می دهد و قطعا همراه با آن علائم جسمی و روحی شدیدی رخ می دهد.
معمولا علت تپش قلب می تواند مشکلات و بیماری های قلبی، آسیب های عصبی یا اختلالات الکترولیتی باشد.
علت تپش قلب ناگهانی چیست؟
زمانی که افراد با تپش قلب ناگهانی مواجه می شوند بلافاصله متوجه تغییرات درونی خواهند شد، اما اینکه علت تپش قلب ناگهانی چیست بستگی به شرایط جسمی افراد، بیماری ها و مشکلات محیطی دارند.
گاهی افراد در موقعیت هایی قرار می گیرند که تپش قلب برای آنها به صورت لحظه ای اتفاق می افتد، اما گاهی بیماری ها باعث می شود تا تپش قلب ناگهانی مرتبا تکرار شده و در وضعیت های مختلف حتی در زمان استراحت باعث نگرانی و پریشانی فرد خواهد شد.
در ادامه به بررسی کامل دلایل تپش قلب به ناگهانی خواهیم پرداخت و اگر دچار تپش قلب می شوید بهتر است که حتما به متخصص قلب با تجربه و حاذقی مانند دکتر زهرا هوشنگی نژاد مراجعه کنید تا تحت درمان قرار بگیرید:
کم خونی
رایج ترین علت بروز تپش قلب ناگهانی در گروه های در سنین مختلف کم خونی است، از آنجایی که کم خونی اغلب نادیده گرفته میشود ممکن است به مرور زمان بی توجهی به این کمبود باعث مشکلات قلبی شود.
حدودا ۲۵ درصد از جمعیت جهان به دلیل کمبود آهن از مکمل های دارویی استفاده کنند.
اما گاهی کم خونی باعث میشود تا قلب در تامین اکسیژن مورد نیاز بدن دچار مشکل شود و در نتیجه در موقعیت های خاصی فرد دچار تپش قلب میشود تا با پمپاژ بیشتر و سریع تر خون نیاز بدن به اکسیژن تامین شود.
گواتر
اگر عملکرد غده تیروئید سریع تر از حد نرمال باشد متابولیسم بدن را افزایش می دهد، این وضعیت اغلب با تپش شروع میشود.
بیماران مبتلا به گواتر اغلب از تپش قلب های ناگهانی شکایت می کنند و معمولا علت آن را نمی دانند.
زمانی که آزمایش ها و بررسی های اولیه صورت می پذیرد هورمون های تیروئیدی بررسی میشوند و نشان می دهد که گواتر یا پرکار شدن بیش از حد تیروئید عامل اصلی تپش قلب ناگهانی است.
هیپوگلیسمی
هیپوگلیسمی به معنی قند خون پایین است که در افراد جوان یا حتی در افراد میانسال دیده می شود.
برخی از افراد زمانی که هیپوگلیسمی را تجربه می کنند سطح گلوکز خون به زیر ۷ میلی گرم در دسی لیتر رسیده و ممکن است به دلیل ترشح بیش از حد انسولین پس از غذا خوردن تپش ناگهانی قلب شروع شود.
مهمترین علائم هیپوگلیسمی اغلب خستگی و تپش قلب است که باید حتما به آن توجه کنید و رسیدگی لازم صورت پذیرد.
اختلالات خواب
یکی از مهمترین واکنش های بدن در طول زندگی خواب است، خواب به حالتی گفته می شود که مغز و بدن به صورت طبیعی حالت هوشیاری متفاوتی گرفته و نسبت به محرکه های خارجی پاسخ کمتری نشان می دهد و عدم وجود حرکات ارادی را خواب می گویند.
زمانی که خواب از حالت طبیعی خارج میشود و به یک اختلال تبدیل می گردد ممکن است تپش قلب برای فرد رخ دهد.
از آنجایی که بدن متابولیسم خود را هنگام خواب کند می کند و در موقعیت استراحت قرار می گیرد تمامی اعضا مثل قلب نیز فعالیت خود را با بدن تنظیم می کنند.
زمانی که فرد دچار اختلال خواب میشود عملکرد قلب نیز مختل میشود و به موازات افزایش سطح هورمون های استرس پمپاژ و تپش قلب نیز بیشتر خواهد شد.
در نتیجه این افراد زمانی که خواب مناسب ندارند در هوشیاری های نامنظم در طی شبانه روز دچار تپش قلب نیز خواهند شد.
مصرف سیگار و الکل
محصولاتی مثل تنباکو یا تمامی نوشیدنی ها و خوراکی های حاوی الکل اگر به طور مرتب و مکرر استفاده شود بر متابولیسم بدن اثرگذار خواهد بود.
این دسته از محصولات می توانند هورمون استرس را در بدن افزایش دهند و استفاده طولانی مدت از آنها سبب بروز تپش قلب ناگهانی خواهد شد.
مصرف منظم الکل خطر آریتمی قلبی را افزایش می دهد و آریتمی می تواند با شروع ناگهانی تپش قلب همراه باشد.
فشار خون پایین
افت فشار خون معمولا در جوانان قدبلند، افراد لاغر و سالمندان دیده می شود، افت فشار خون به این معناست که اکسیژن توسط خون به اندام های مختلف به خوبی نمی رسد و این وضعیت اگر برای مدت طولانی ادامه پیدا کند فرد دچار خستگی مفرط می شود و فرد دچار ضعف، سرگیجه و تپش قلب خواهد شد.
در این افراد به ویژه مبتلایان به هیپوتانسیون تپش قلب ناگهانی بسیار شایع است.
عدم تعادل مواد معدنی و آب
کم آبی بدن و عدم مصرف نمک می تواند باعث تپش قلب ناگهانی شود، چنین وضعیتی معمولا به دلیل خستگی و فشار خون پایین اتفاق می افتد.
از آنجایی که دو سوم بدن هر فرد سالم را آب تشکیل می دهد باید بدن را در هر شرایطی هیدراته نگه دارید و با مصرف متعادل نمک و قند شرایط پایداری را در بدن به وجود آورید.
گاهی بر اثر ورزش زیاد و تعریق در هوای گرم بدن به سرعت آب را از دست می دهد و مهم است که فرد سریعا با نوشیدن آب و مایعات طبیعی آب از دست رفته را جایگزین کند.
در صورتی که چنین اتفاقی رخ ندهد و تعادل آب و مواد معدنی در بدن بر هم بخورد کاهش الکترولیت ها و کاهش فشار خون سبب تپش قلب ناگهانی خواهد شد.
در صورتی که مواردی مثل ورزش زیاد، عفونت هوای گرم سلامت شما را تهدید نمی کند باید به طور روزانه خانم ها ۲ لیتر و آقایان ۲/۵ لیتر آب و مایعات در طی شبانه روز مصرف کنند.
اختلال اضطراب و استرس
زمانی که استرس اتفاق می افتد قطعا شرایط جسمی و روحی افراد نیز تحت تاثیر قرار می گیرد و انواع استرس می تواند باعث تپش قلب شود.
علاوه بر اختلالات اضطرابی، افسردگی می تواند یکی از علل شایع تپش قلب باشد. این افراد اغلب دچار بی قراری، ترس و استرس هستند که این مسئله می تواند کارکرد قلب را تحت تاثیر قرار دهد.
این افراد گاهی شرایطی را تجربه می کنند که در علوم پزشکی به آن حملات پانیک گفته میشود در این شرایط فرد احساس می کند که تپش قلب بسیار شدید است و تحمل شرایط را در لحظه ندارند.
این افراد در صورت تشخیص و تایید حملات پانیک تحت درمان با روانپزشک قرار گرفته تا بتوانند هر چه سریع تر وضعیت جسمی و کارکرد قلب را به حالت متعادل باز گردانند.
عدم تعادل هورمونی
گاهی برهم خوردن تعادل هورمونی باعث تپش قلب ناگهانی میشود، گاهی افراد حملات تپش قلب را در دوران قاعدگی یا در طول دوره یائسگی تجربه می کنند.
در دوران بارداری که کارکرد قلب افزایش پیدا می کند گاهی شرایط به صورت تپش قلب ناگهانی رخ می دهد که اغلب باعث نگرانی بانوان می شود.
کافئین و چای
انواع نوشیدنی های حاوی کافئین، نوشیدنی های انرژی زا و قهوه می تواند باعث تپش شود، حتی گاهی اول با مصرف چای سیاه و چای سیاه سبز که به عنوان نوشیدنی برای آرام کردن قلب استفاده میشود افراد دچار تپش قلب میشوند که مهم است مصرف آن را تا حد زیادی کاهش دهند.
آلرژی
گاهی اوقات تپش قلب ناگهانی بر اثر حساسیت های غذایی رخ می دهد، آلرژی غذایی می تواند مربوط به غذاهای دریایی باشد که با مصرف آن و ناسازگار بودن بدن فرد با غذاها تپش قلب نیز برای افراد هنگام غذا خوردن رخ می دهد.
البته حملات تپش قلب می تواند به دلیل سو هاضمه باشد و بعد از وعده های غذایی سنگین این تغییر رخ می دهد.
آلرژی غذایی فقط با مصرف خوراکی اتفاق نمی افتد گاهی افراد با بوییدن یا لمس برخی از خوراکی ها و غذاهای آلرژیک این تغییرات را متحمل می شوند.
علت تپش قلب در حالت های مختلف
ممکن است افراد در موقعیت ها و حلت های مختلف دچار تپش قلب شوند که در ادامه بیشتر در این باره توضیح داده می شود:
تپش قلب هنگام دراز کشیدن
زمانی که دراز می کشید خون با مقدار متفاوتی در بدن توزیع میشود و ممکن است در این حالت فشار بیشتری به قلب وارد شود.
معمولا کسانی که دچار رفلاکس معده، اختلال ریتم قلب یا اضطراب هستند هنگام دراز کشیدن تپش قلب آنها تشدید می شود.
تپش قلب در حالت استراحت
گاهی اوقات تپش قلب هنگام استراحت اتفاق می افتد که برای افراد بسیار نگران کننده می باشد، معمولا علت این تغییرات در حالت استراحت اضطراب، پرکاری تیروئید، کم خونی یا مصرف کافئین یا برخی از داروها می باشد.
تپش قلب بی دلیل و دلشوره
گاهی اوقات افراد بدون هیچ دلیل مشخصی دچار حالت دلشوره و تپش قلب ناگهانی میشوند که معمولا علت آن می تواند تحریک سیستم عصبی سمپاتیک در پاسخ به اضطراب یا استرس باشد.
گاهی مشکل می تواند مربوط به اختلالات هورمونی، مشکلات تیروئیدی و یا مصرف برخی از داروها باشد.
تشخیص علت تپش قلب ناگهانی در منزل
تپش قلب ناگهانی می تواند به صورت احساس ضربان شدید، سریع، کوبنده یا نامنظم در قفسه سینه احساس شود.
این علامت همیشه به معنای وجود بیماری قلبی نیست و عواملی مانند استرس و اضطراب، مصرف کافئین، کم خوابی، تب، کم آبی بدن یا بعضی داروها نیز می توانند باعث ایجاد آن شوند.
با این حال، در برخی افراد تپش قلب ناشی از اختلالات ریتم قلب یا بیماری های زمینه ای است و نمی توان علت دقیق آن را فقط بر اساس احساس ضربان در منزل مشخص کرد.
در زمان تپش قلب در منزل چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
در زمان بروز تپش قلب، ابتدا فعالیت را متوقف کنید و چند دقیقه در وضعیت آرام بنشینید.
در صورت امکان، نبض، فشار خون و تعداد ضربان قلب را اندازه گیری و زمان شروع و مدت تپش را یادداشت کنید. توجه به منظم یا نامنظم بودن ضربان نیز می تواند اطلاعات مفیدی در اختیار پزشک قرار دهد.
همچنین بهتر است عوامل محرک احتمالی را بررسی کنید. مصرف قهوه، چای پررنگ، نوشیدنی های انرژی زا، سیگار و بعضی داروهای سرماخوردگی یا محرک ها می تواند باعث افزایش ضربان قلب شود.
استرس شدید، فعالیت بدنی، کم خوابی، تب و کم آبی نیز از عوامل شایع هستند.
اگر تپش قلب پس از چند دقیقه استراحت برطرف شود و علائم هشدار دیگری وجود نداشته باشد، می توان زمان و شرایط بروز آن را ثبت کرد تا در صورت تکرار، پزشک بتواند الگوی علائم را بررسی کند.
با این حال، اندازه گیری نبض در خانه نمی تواند نوع آریتمی را مشخص کند و برای تشخیص دقیق ممکن است نوار قلب یا هولتر لازم باشد.
چه زمانی تپش قلب نیاز به بررسی پزشکی دارد؟
اگر تپش قلب به صورت مکرر اتفاق می افتد، بدون فعالیت و محرک مشخص ایجاد می شود، مدت زیادی ادامه پیدا می کند یا همراه با سرگیجه، ضعف، احساس نزدیک به غش، تنگی نفس یا کاهش توان فعالیت است، بررسی پزشکی اهمیت دارد.
پزشک ممکن است بر اساس شرح حال و معاینه، نوار قلب، هولتر، آزمایش خون برای بررسی کم خونی یا اختلالات تیروئید و در صورت نیاز اکوکاردیوگرافی را درخواست کند.
تپش قلب همراه با درد یا فشار قفسه سینه، تنگی نفس شدید، غش، اختلال هوشیاری یا ضعف ناگهانی می تواند نشانه یک وضعیت جدی باشد و نباید برای تشخیص علت در منزل منتظر ماند.
در چنین شرایطی دریافت ارزیابی اورژانسی ضروری است.
در نتیجه، بررسی در منزل بیشتر برای ثبت علائم و شناسایی عوامل محرک احتمالی مفید است، نه تشخیص قطعی علت تپش قلب.
تشخیص نوع اختلال ریتم معمولاً به ثبت فعالیت الکتریکی قلب در زمان مناسب نیاز دارد.
بهترین راه های پیشگیری از تپش قلب چیست؟
پیشگیری از تپش قلب به علت ایجاد آن بستگی دارد و نمی توان یک روش واحد را برای همه افراد مناسب دانست.
در بعضی افراد، تپش قلب در اثر عواملی مانند استرس، کم خوابی، مصرف زیاد کافئین یا نیکوتین ایجاد می شود، در حالی که در برخی دیگر ممکن است بیماری های زمینه ای یا اختلالات ریتم قلب نقش داشته باشند.
بنابراین، شناسایی محرک های شخصی و درمان علت زمینه ای، مهم ترین بخش پیشگیری است.
اصلاح سبک زندگی
خواب کافی و منظم می تواند به کاهش تحریک پذیری سیستم عصبی و کنترل برخی حملات تپش قلب کمک کند.
مصرف زیاد قهوه، چای پررنگ، نوشیدنی های انرژی زا و سایر مواد حاوی کافئین نیز در بعضی افراد محرک تپش قلب است و کاهش مصرف آن ها می تواند علائم را کمتر کند.
نیکوتین موجود در سیگار و سایر محصولات دخانی نیز می تواند ضربان قلب را افزایش دهد.
ترک سیگار علاوه بر کاهش برخی عوامل محرک تپش قلب، برای سلامت عمومی قلب و عروق نیز اهمیت دارد.
نوشیدن آب کافی نیز مهم است، زیرا کم آبی بدن می تواند در بعضی افراد باعث افزایش ضربان قلب یا تشدید احساس تپش شود.
البته مقدار مناسب مایعات به شرایط جسمی و بیماری های زمینه ای بستگی دارد و افراد مبتلا به برخی بیماری های قلبی یا کلیوی ممکن است محدودیت مصرف مایعات داشته باشند.
کنترل استرس و بیماری های زمینه ای
استرس و اضطراب می توانند باعث افزایش ضربان قلب و احساس کوبش قلب شوند.
فعالیت های آرام سازی، تنظیم خواب، تنفس کنترل شده و داشتن فعالیت بدنی منظم می توانند در مدیریت این عوامل موثر باشند.
ورزش منظم برای سلامت قلب مفید است، اما شدت و نوع فعالیت باید با وضعیت جسمی فرد متناسب باشد.
همچنین بیماری هایی مانند کم خونی، پرکاری تیروئید، اختلالات الکترولیتی و برخی بیماری های قلبی می توانند باعث تپش قلب شوند.
در این شرایط، درمان علت اصلی اهمیت بیشتری از کنترل موقت علامت دارد و مصرف خودسرانه دارو برای کاهش ضربان قلب توصیه نمی شود.
اگر تپش قلب به طور مکرر اتفاق می افتد، در هنگام استراحت ایجاد می شود یا همراه با درد قفسه سینه، تنگی نفس، سرگیجه یا غش است، نباید صرفاً با تغییر سبک زندگی آن را کنترل کرد و لازم است علت آن بررسی شود.
