سی تی اسکن قلب یک روش تصویربرداری است که با استفاده از اشعه ایکس و فناوری رایانهای بسیار دقیق و جزئی صورت می پذیرد.
در این روش تصویربرداری پیشرفته پزشکان تصاویری سه بعدی با جزئیات بسیار بالا از قلب و عروق کرونر دریافت می کنند.
به همین دلیل می توان با این روش تشخیصی بخش وسیعی از آسیب های قلبی را تشخیص داد.
به طور کلی پزشکان با وجود بیماری های قلبی و آسیب های احتمالی تلاش می کنند هر چه سریع تر وضعیت رگ های تغذیه کننده قلب را ارزیابی کنند.
بررسی رگ ها با استفاده از اشعه ایکس به آسانی انجام میشود.
و در کوتاه ترین زمان ممکن پزشکان می توانند آسیب های احتمالی را شناسایی کنند و بر اساس اطلاعات جامعی که دریافت می کنند درمان موفقی را شروع خواهند کرد.
چه مواردی با سی تی اسکن قلب و عروق ارزیابی میشود؟
- تشخیص بیماری های عروق کرونر قلب
- شناسایی تنگی و انسداد عروق کرونر
- بررسی علت درد قفسه سینه
- ارزیابی رسوبات کلسیمی
- بررسی آناتومی قلب و شناسایی ناهنجاری های مادرزادی
- کشف حفره قلب و علت ضخامت دیواره ها
- بررسی عملکرد دریچه های قلبی
- ارزیابی آسیب های ناشی از حمله قلبی
- بررسی موفقیت درمان
- بررسی آسیب های مرتبط با آئورت
- تشخیص سریع احتمال سکته و آمبولی ریه
نحوه انجام سی تی اسکن قلب
سی تی اسکن قلب یکی از روش های مهم برای تشخیص و ارزیابی قلب است.
اگر متخصصان قلب و عروق مانند دکتر زهرا هوشنگی نژاد بخواهند وضعیت قلب، سلامت و یا بیمار بودن آن را با این روش بررسی کنند ابتدا باید توجه ویژه ای به نحوه انجام سی تی اسکن قلب داشته باشند.
تا بتوانند نتایج قابل قبول و دقیق را از این روش دریافت نمایند.
در ابتدا برای شروع سی تی اسکن قلب، بیماران بر روی یک تخت متحرک دراز می کشند، تخت به آرامی به سمت داخل حلقه دستگاه حرکت می کند.
دستگاه باز است و شبیه به تونل بسته ام آر آی نیست.
در نتیجه بیماران نگرانی بابت این موضوع نخواهند داشت.
برای شروع تصویربرداری پزشکان مقداری مشخصی از ماده حاجب را به رگ تزریق می کنند.
ممکن است با تزریق این ماده کمی احساس گرما در بدن داشته باشید یا مزه فلز را در دهان حس کنید که این تغییرات کاملاً طبیعی است و خطرناک نیست.
ظرف چند ثانیه دستگاه تصاویر مقطعی را خواهد گرفت البته از بیماران خواسته میشود که در این حین چند ثانیه نفس خود را حبس کنند ترجیحاً بیمار باید بیحرکت بماند تا وضوح تصاویر افزایش پیدا کند.
روند انجام سی تی اسکن قلب حدوداً ۱۵ دقیقه طول می کشد.
پس از آن بیماران بدون محدودیت به فعالیت های عادی باز می گردند و با مصرف مایعات زیاد دفع سریع ماده حاجب اتفاق می افتد.
حین انجام تصویربرداری در روش سی تی اسکن قلب، دستگاه به صورت حلقوی به اطراف بدن می چرخد و صدها تصاویر از قلب دریافت خواهد شد.
در نهایت تصاویر ثبت شده با کمک رایانه بازسازی میشوند تا پزشک نمای دقیق تر و سه بعدی از قلب را مشاهده کند.
هر چقدر حین سی تی اسکن قلب همکاری بیشتری با پزشک داشته باشید وضوح تصاویر بیشتر خواهد بود و تشخیص آسیب ها به درستی انجام خواهد شد.
چگونه برای سی تی اسکن قلب آماده شویم؟
آماده شدن برای سی تی اسکن قلب مراحل مختلفی دارد که در ادامه آنهارا باهم بررسی میکنیم.
ناشتا بودن
برای افزایش دقت سی تی اسکن قلب نیاز است که بیماران ۶ تا ۸ ساعت ناشتا باشند.
البته نوشیدن مایعات مانند آب مانعی ندارد مگر اینکه پزشک مصرف هر نوع مایعات حتی آب را منع کرده باشد.
نحوه مصرف داروها
پیش از انجام سی تی اسکن قلب پزشکان مصرف داروها را بررسی کرده و از بیماران می خواهند داروهای قلب فشار خون و تیروئید را بدون تغییر استفاده کنند.
داروهایی مانند متفورمین را نباید ۴۸ ساعت قبل از سی تی اسکن مصرف کنید زیرا می تواند در عملکرد ماده حاجب اختلال ایجاد کند.
توصیه میشود که تا ۴۸ ساعت بعد از سی تی اسکن نیز از این دارو مصرف نکنید.
پزشکان در مورد مصرف داروهای کاهش دهنده ضربان قلب نیز نظر خود را اعلام می کنند، که مصرف آن برای برخی از بیماران پیش از سی تی اسکن قلب ممنوع است.
عدم مصرف مواد محرک
۲۴ ساعت قبل از سی تی اسکن قلب توصیه میشود که از انواع مواد محرک مثل چای پررنگ، نوشابه انرژی زا، قهوه سیگار و قلیان استفاده نکنید.
زیرا چنین موادی می تواند ضربان قلب را افزایش داده و تصاویر دریافتی از این روش تشخیصی را با کیفیت کم مواجه می سازد.
عنوان شرایط پزشکی خاص
پیش از سی تی اسکن قلب حتماً مشکلات پزشکی و شرایط خاص خود را به پزشک یا مسئول تصویربرداری اطلاع دهید.
اگر باردار هستید یا احتمال می دهید که باردار باشید این موضوع باید به پزشک گفته شود.
سابقه حساسیت به ماده حاجب، بروز بیماری های کلیوی، آسم، دیابت و تیروئید نیز از جمله موارد مهمی است که باید به پزشک اطلاع داده شود.
اگر سابقه تپش قلب یا آریتمی داشته اید باید قبل از سیتی اسکن به پزشک اعلام کنید.
این کار جز آمادگی ها و اطلاعات مهمی است که پیش از این روش باید گفته شود.
آزمایش کراتینین
برای کسانی که احتمال واکنش های آلرژیک به ماده حاجب وجود دارد.
پیش از سی تی اسکن قلب آزمایش کراتینین خون تجویز میشود.
برای افراد بالای ۴۰ سال، مبتلایان به آسیب های کلیوی و دیابتی انجام این آزمایش ضروری است و به عنوان یکی از اقدامات مهم قبل از سی تی اسکن قلب شناخته میشود.
پوشش مناسب
برای انجام سی تی اسکن با بیشترین میزان دقت حتماً از لباس های راحت استفاده کنید.
تمام لوازم فلزی را از خود دور کنید و از لباس های مخصوص در مرکز تصویربرداری استفاده کنید.
خطرات سی تی اسکن قلب چیست؟
- قرار گرفتن در معرض اشعه ایکس
- واکنش های آلژیک به ماده حاجب
- احتمال بروز تهوع خفیف
- افت فشار خون
- آسیب به کلیه ها
- سرگیجه
- کند شدن بیش از حد ضربان قلب
- عوارض قابل توجه برای بیماران کلیوی
هدف از انجام سی تی اسکن قلب چیست؟
زمانی که بیماران با علائم آسیب های قلبی به پزشک مراجعه می کنند، ممکن است متخصصان سی تی اسکن قلب را به عنوان اولین تست تشخیص بیماری های قلبی انجام دهند.
ولی سوال این است که این روش در چه مواردی کاربرد دارد و چه اتفاقی برای بیمار رخ می دهد که پزشک نیاز می داند هر چه سریع تر سی تی اسکن قلب انجام پذیرد.
در صورتی که بیماران با انسداد و یا تنگی عروق کرونر مواجه باشند، پزشکان برای بررسی تجمع چربی یا رسوبات کلسیمی تلاش می کنند، با این روش تصویربرداری وضعیت رگ ها را بررسی نمایند.
برای ارزیابی خطر بیماری های قلبی این روش بسیار کاربردی و ضروری می باشد.
پزشکان می توانند میزان کلسیم در عروق کرونر را ارزیابی کرده و به عنوان شاخص های مهم در بروز سکته قلبی در آینده این فاکتور را به دقت بررسی خواهند کرد.
برخی از بیماران بدون اینکه اطلاعاتی در مورد بیماری های قلبی مادرزادی داشته باشند، به مشکلات و آسیب های دریچه ای قلب مبتلا هستند.
پزشکان برای ارزیابی ساختار قلب و وضعیت آئورت این روش تشخیصی را انجام می دهند.
با سی تی اسکن قلب می توانند هرگونه ناهنجاری های مادرزادی هر چند کوچک و جزئی را بررسی نمایند.
برخی از بیماران بعد از عمل هایی مانند بای پس یا استنت گذاری نیاز است که پایش درمان را به طور مرتب انجام دهند.
پزشکان برای پیگیری بعد از درمان های قلبی روش سی تی اسکن را بسیار کاربردی می دانند و می توانند با این روش اطلاعاتی جامع و کاربردی را از وضعیت بیمار و پاسخ قلب به درمان دریافت نمایند.
